KOPYŚĆ 1979 - 2014



          To już 35 lat !!! Historia festiwalu sięga roku 1979. Ale zanim zaczęła się pierwsza Kopyść, trzeba było stworzyć ducha dla jej wieloletnich sukcesów. Wiele lat wcześniej, w 1974 roku Największy Komandor AYC Wojtek Sobaniec przywiózł z wybrzeża szpulowe taśmy magnetofonowe z nagraniami morskich shantymenów, między innymi Andrzeja Mendrygała. Od tego zaczęła się idea śpiewania szant w Akademickim Yacht Clubie. Przybywało gardeł i fanów piosenki żeglarskiej i jesienią 1978 roku Bogdan Kula, ówczesny Komandor rzucił pomysł organizacji Przeglądu Piosenki Żeglarskiej. Komisarzem I Przeglądu został Sławek Kasner. On jest autorem nazwy "KOPYŚĆ".
          Pierwsza KOPYŚĆ odbyła się w dniach 7 ÷ 8 kwietnia 1979 roku w klubie "Co Nie Co". Organizatorzy z Akademickiego Yacht Clubu zapowiedzieli wówczas przede wszystkim wspólną zabawę uczestników przeglądu: „aby duzi i mali mogli bawić się w takt żeglarskiej piosenki”. I tak jest do dzisiaj.
         Grand Prix zdobył harcerski zespół z "Błękitnej Dziewiątki" z liderem Waldkiem Mieczkowskim - tegorocznym jubilatem.
          W 1980 roku Michał Bondyra rozkopyścił festiwal na trzy dni wystaw, prelekcji, projekcji filmów, koncertów. Największa uwaga skupiła się na zmaganiach konkursowych. W klubie "U Michała" prym wodził zespół "Refpatent", którego liderem był Jerzy Rogacki.
          Trzeci festiwal w 1981 roku odbył się pod hasłem "śpiewać każdy może", znów w "Co Nie Co". Wtedy powstał symbol przeglądu - pływająca pod żaglem gitara. Pierwsze przeglądy to spotkania miłośników piosenki żeglarskiej, na których śpiewano wspólnie, a wykonawcy od publiczności różnili się tym, że stali na scenie, podczas gdy reszta tłoczyła się głębiej.
          Nastały później trudne czasy stanu wojennego, zakaz zgromadzeń zmusił organizatorów do przeniesienia imprezy do lasów augustowskich i tam odbywały się "Kopyście" nienumerowane. Stąd obecnie rocznica 35-ta, a KOPYŚĆ 30-ta.
          Jesienią 1987 roku Michał Bondyra "reanimował" IV Kopyść w "Gwincie". Zwycięzcami byli "Odbijacze" (dzisiejszy zespół "The Bumpers").
          W następnych latach organizacja kolejnych Festiwali odbywała się pod dowództwem Marka Kamińskiego, Danuty Nowickiej i Mariusza Czarneckiego. Od 1990 roku w komitecie organizacyjnym “działa” Elżbieta Mińko. W 1991 ugruntowała się dwudniowa formuła Festiwalu z salą koncertową w Kinie Forum. Zdobywcami Grand Prix “Wielkiej Kopyści” byli w 1990 roku “Odbijacze”, w 1991 “The Pioruners”, w 1993 “Szeklówka”, w 1994 “Perły i Łotry Shanghaju”, w 1998 “Klang”, w 2001 “Banana Boat”.

          W 1999 roku Ela Mińko wzięła ster Kopyści w swoje ręce, a właściwie na "swoją głowę". Od XV Festiwalu dzielnie trwa na mostku Dyrektora, wraz z Kopyścią przeciwstawiając się burzom i przeciwnym wiatrom, podbija (Kopyść) serca kolejnych fanów piosenki żeglarskiej. Pomysłem Eli jest zapraszanie "gości specjalnych" Festiwali. W roku 1998 gościem festiwalu był kapitan Roman Paszke, który po wygraniu regat Admiral's Cup przybył na Kopyść ze zdobytym złotym pucharem. Na XV jubileuszowej Kopyści spotkaliśmy "starych wilków" z pierwszego przeglądu: Wojtka Sobańca, Bogdana Kulę, Sławka Kasnera. Czterdzieste urodziny Walka Mieczkowskiego, po powrocie z rejsu wokół Hornu, świętowali wszyscy uczestnicy Festiwalu. W 2002 roku spotkaliśmy się na wspominkach z Regat "The Race 2000" z kapitanem Romanem Paszke.

          Tradycją "Kopyści" stały się koncerty jubileuszowe. W 2000 roku 15-lecie “Czterech Refów”, w 2003 20-lecie “Ryczących Dwudziestek”, w 2004 25-lecie Waldka Mieczkowskiego, w 2005 20-lecie “Czterech Refów”, w 2006 20-lecie EKT-Gdynia, w 2008 25-lecie “Ryczących Dwudziestek”. Przed swoim jubileuszowym występem Wojtek Dudziński i Janusz Olszówka napisali, że „ … każdej wiosny, kiedy wszystko dokoła budzi się do życia przyjeżdżamy do Białegostoku na jeden z naszych ulubionych festiwali o niepowtarzalnej atmosferze – „Kopyść” ”.

          Festiwal „KOPYŚĆ’2009” był wyjątkowy z racji przypadających jubileuszy. Odbyła się 25-ta edycja Festiwalu. Jednocześnie obchodziliśmy 30-lecie tej białostockiej imprezy. Waldek Mieczkowski przyjmował gratulacje w 30-tą rocznicę swojego debiutu estradowego i 50 rocznicę urodzin.

          W 2011 roku Charles Henderson z zespołem “Ardbeg Folk” ze Szkocji zaprezentowali białostockiej publiczności muzykę celtycką występując w tradycyjnych szkockich kiltach. Na scenie “Kopyści” zadebiutowała jako solistka 15-letnia Zuzanna Łuczak. W 2012 wysłuchaliśmy rewelacyjnego recitalu weteranów polskiej sceny szantowej - “nieistniejącego” zespołu “Packet”. Po raz pierwszy na białostockiej scenie wystąpili trzykrotni zdobywcy Nagrody im. Stana Hugill'a “Qftry”. W 2013 roku “młode pokolenie szantowe” zaprezentowało się w koncercie dla dzieci – wystąpił 20 osobowy Plastusiowy Chórek z Przedszkola nr 53. W koncercie “Żeglujże żeglarzu” natomiast w 31 osobowym składzie nowo powstały Męski Chór Szantowy “Zawisza Czarny”. Pod “naciskiem” Dyrektor Festiwalu Elżbiety Mińko reaktywował się zespół “Tonam&Synowie”. Ci pionierzy wykonania a'capella piosenki marynistycznej w Polsce świętowali wraz z publicznością na “Kopyści'2013” swoje 25-lecie. Po raz pierwszy wysłuchaliśmy koncertu muzyków z Bretanii “Les Souillés de Fond de Cale”.

          Przez wiele lat zarówno wykonawcy, jak i publiczność kolejnych przeglądów bawili się razem i to bardzo dobrze. Fama o tym "poszła w Polskę" i Kopyść znana jest dzisiaj wśród bywalców krajowych festiwali ze swej żywiołowej żeglarskiej atmosfery. Jak napisał Marek Szurawski: „Podobnych imprez jest w Polsce dużo, ale szantowy "genius loci" mieszka z pewnością w Białymstoku”. Być może jest tak dlatego, że organizatorzy przybyłych na Festiwal traktują jak przyjaciół, witając ich zawsze uśmiechem. Troszczą się o wygodę słuchaczy i wykonawców, oryginalność programu i dobrą zabawę wszystkich, wkładając w imprezę całe serce.